Dược lý học: Phân biệt thuốc Alogliptin và Canagliflozin

Dược lý học: Anh có thể giúp em phân biệt 2 thuốc alogliptin & canagliflozin được không ạ ?!?

[Pharmog] – Tên mà bạn nêu lên là tên thuốc của 2 nhóm thuốc thật ra không mới . Tiền chất thiên nhiên được ly trích từ vỏ cây táo của canagliflozin là phlrorizin (một glycoside) đã được biết tới từ 1835 và tác dụng gây hạ glucose đã biết từ năm 1926 bởi Marshal – một nhà thận học do phát hiện tình cờ.

Trước khi biết Sulfonylurea và Biguanide người ta đã dùng thử điều trị đái tháo đường nhưng vì có thể gây hạ đường huyết nghiêm trọng người ta đành phải loại bỏ dĩ nhiên vào thời đó không biết tí gì về cơ chế cả, chỉ đến khi người ta biết dùng phlorizin gắn phóng xạ hay huỳnh quang thì mới biết chất này ức chế cả SGLT1& SGLT2 ở ống lượn gần và nhánh xuống của quai Henle, từ đó mới vỡ lẽ ra toàn bộ glucose đi qua quản cầu thận không được tái hấp thu.

Như vậy đã rõ vì sao phlorizin gây hạ đường huyết đến mức nguy hiểm. Về mặt hoá học người ta có thể xác định một phân tử có thể gắn với receptor của nó ở những gốc hoá học nào do các loại nối nào quyết định một đặc tính được gọi là Pharmacophore, từ đó người ta hướng tới thụ thể SGLT2 để tìm những hợp chất chỉ gắn kết với protein này.

Từ đó cho ra cả một nhóm chất có hậu tố là gliflozin cùng với canagliflozin một chất anh em của nó là dapagliflozin cũng đã được FDA chuẩn nhận trong tháng 1 năm 2014. Tất cả nhóm thuốc này được gọi là SGLT2 inhibitors (sodium glucose symporter inhibitor).

Cơ chế nhóm này thì bạn xem lại bài trước nhé, mình đã đăng ngay trước bài này rồi.

Alogliptin là hậu duệ của cả một nhóm thuốc có tiền chất đã được tổng hợp từ năm 1967 tất cả nhóm thuốc này đều có hậu tố giống nhau là gliptin như alogliptin và saxagliptin ect…

Tất cả nhóm thuốc này ức chế một men thoái giáng incretins (glucagon like peptide 1- GLP-!) có tên là dipeptidyl peptidase-4. Ngoài thoái giáng incretins men này có chống lại hiện tượng apoptosis ở cơ tim và neuron do đó khi dùng gliptin người ta còn có thể có được tác dụng bảo vệ cơ tim và neuron.

Hai hormon nội tiết: glucagon giống peptid 1 (Glucagon like peptid-1 – GLP-1) và polypeptid kích thích insulin phụ thuộc glucose (Glucose-dependent insulinotropic polypeptide – GIP) được giải phóng bởi đường tiêu hoá liên lục trong ngày, và mức độ tăng lên sau bữa ăn. Hai chất này là một phần của hệ thống điều hoà sinh lý sự ổn định glucose của cơ thể. Khi nồng độ glucose máu bình thường hoặc tăng cao, GLP-1 và GIP sẽ tăng quá trình tổng hợp và giải phóng insulin từ tế bào ? của tuỵ bằng cách kích hoạt AMP vòng trong tế bào. GLP-1 còn làm giảm tiết glucagon từ tế bào beta của tuỵ, dẫn đến làm giảm sản xuất glucose ở gan. Tuy nhiên, hai hormon này nhanh chóng bị bất hoạt bởi enzyme DPP-4. Sitagliptin ức chế enzyme này, sẽ làm tăng nồng độ và kéo dài thời gian hoạt động của hai hormon trên. Do đó, sitagliptin làm tăng giải phóng insulin và giảm glucagon trong tuần hoàn.

Trên in vitro, ở liều xấp xỉ liều điều trị, sitagliptin ức chế chọn lọc trên DPP-4, không ức chế DPP-8 hoặc DPP-9. Tính ức chế chọn lọc DPP-4 sẽ không gây độc tính do liên quan ức chế DPP8 và DPP9 như rụng tóc, giảm tiểu cầu, lách to…

Vậy chắc là đã đủ để giải đáp thắc mắc của bạn rồi ha!!!

BS.Phùng Trung Hùng

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Lê Tuyết Hoa (2012), Hiểu thêm về những chế phẩm thuộc nhóm ức chế DPP4 trong điều trị đái tháo đường týp 2 hiện nay, Thời sự Y Dược học, số 69, tr: 12-15.
2. Ahrén B (2010), Use of DPP-4 inhibitors in type 2 diabetes: focus on sitagliptin, Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity: Targets and Therapy, 3, pp: 31–41
3. Behme Margaret T, Dupré  John, McDonald  Thomas J (2003). “Glucagon-like peptide 1 improved glycemic control in type 1 diabetes”. BMC Endocrine Disorders 3 (1): 3.
4. Charbonnel B, Karasik A, Liu J, Wu M et al (2006), Efficacy and Safety of the Dipeptidyl Peptidase-4 Inhibitor Sitagliptin Added to Ongoing Metformin Therapy in Patients With Type 2 Diabetes Inadequately Controlled With Metformin Alone,Diabetes Care, 29, pp:2638–2643
5. “Dipeptidyl peptidase-4 inhibitors (‘gliptins’) for type 2 diabetes mellitus”. NPS RADAR. August 1, 2010. Retrieved August 6, 2010.
6. Engel S Samuel, Golm T Gregory, Shapiro Deborah et al (2013), Cardiovascular safety of sitagliptin in patients with type 2 diabetes mellitus: a pooled analysis, Cardiovascular Diabetology, 12:3
7. “FDA Approves New Treatment for Diabetes” (Press release). U.S. Food and Drug Administration. October 17, 2006. Retrieved 2006-10-17.
8. “FDA approves new treatment for Type 2 diabetes”. Fda.gov. 2011-05-02. Retrieved 2013-04-15.
9.  Forssmann Ulf, Stoetzer Carsten, Stephan Michael, Kruschinski Carsten et al (2008), “Inhibition of CD26/Dipeptidyl Peptidase IV Enhances CCL11/Eotaxin-Mediated Recruitment of Eosinophils In Vivo”. Journal of Immunology 181 (2): 1120–7.
10.  Leibovitz Eyal, Gottlieb Shmuel, Goldenberg Ilan et al (2013), Sitagliptin pretreatment in diabetes patients presenting with acute coronary syndrome: results from the Acute Coronary Syndrome Israeli Survey (ACSIS), Cardiovascular Diabetology, 12:53
11.  Masur K, Schwartz F, Entschladen F, Niggemann B, Zaenker K (2006), “DPPIV inhibitors extend GLP-2 mediated tumour promoting effects on intestinal cancer cells”, Regulatory Peptides 137 (3): 147–55.
12.  Mc Intosh C, Demuth H, Pospisilik J, Pederson R (2005). “Dipeptidyl peptidase IV inhibitors: How do they work as new antidiabetic agents?”. Regulatory Peptides; 128 (2):159- 65.
13.  Pratley RE, Nauck M, Bailey T, Montanya E et al (2010), Liraglutide versus sitagliptin for patients with type 2 diabetes who did not have adequate glycaemic control with metformin: a 26-week, randomised, parallel-group, open-label trial,Lancet ; 375, pp: 1447–56
14.  Rosenstock J, Brazg R, Andryuk PJ (2006), Efficacy and safety of the dipeptidyl peptidase-4 inhibitor sitagliptin added to ongoing pioglitazone therapy in patients with type 2 diabetes: a 24-week, multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel-group study. Clin Ther. Oct;28(10):1556 -68
15.  “The FDA’s Decision on Galvus”. Seeking Alpha. February 28, 2007. Retrieved 2011-09-19.
16.  Wesley U. V., McGroarty M, Homoyouni A (2005), “Dipeptidyl Peptidase Inhibits Malignant Phenotype of Prostate Cancer Cells by Blocking Basic Fibroblast Growth Factor Signaling Pathway”. Cancer Research 65 (4): 1325–34.
17. William-Herman D, Johnson J et al (2010), ‘Efficacy and safety of sitagliptine, and metformin as initial combination therapy and as monotherapy over 2 years in patients with type 2 diabetes. Diabetes, Obesity and Metabolism 12, 442-451.
18.  Yanai Hdekatsu, Adachi Hiroki (2011), Types of Diabetes that the Dipeptidyl Peptidase-4 Inhibitor May Act Effectively and Safely, The Open Diabetes Journal, 4, pp:1-5.