Dược lý học: Dùng thuốc ức chế bơm proton có phải là phương thức tối ưu để ngăn chận loét dạ dày trên bệnh nhân có nguy cơ khi bắt buộc phải sử dụng NSAIDs
Dùng thuốc ức chế bơm proton có phải là phương thức tối ưu để ngăn chận loét dạ dày trên bệnh nhân có nguy cơ khi bắt buộc phải sử dụng NSAIDs?
Câu hỏi của bạn hấp dẫn và có lẽ nhiều người cũng quan tâm nên tôi sẽ trình bày những chi tiết liên quan để bạn xem xét. Chúng ta hãy xem hình bên dưới
Bên trái chúng ta lần lượt có :
(1) ENS: enteric nervous system tế bào của hệ thần kinh nội tại của đường tiêu hóa
(2) ECL: enterochromaffin like cell: tế bào của ống tuyến dạ dày phóng thích histamine
(3) Parietal cell: tế bào thành của tuyến dạ dày có bơm proton loại P
(4) Superficial epithelial cell: tế bào biểu mô bề mặt của lòng dạ dày tiết ra chất nhày (mucous) & HCO3-.
Tế bào thành có ít nhất 4 loại thụ thể theo như người ta biết cho đến nay
I: muscarinic M3,
II: cholecystokinin2 thụ thể của Gastrin
III: thụ thể histamine H2
IV: EP3: thụ thể của prostaglandin E2.
Một sản phẩm kết hợp NSAID và PPI
Tất cả các thụ thể này dùng lộ trình tín hiệu để vận hành bơm proton trong đó thụ thể M3& CCK2 qua protein Gq làm tăng nồng độ Ca++ nội bào kích họat bơm proton, thụ thể H2 qua protein Gs tăng cAMP để kích hoạt bơm proton, chỉ có thụ thể EP3 của prostaglandin qua protein Gi ức chế thành lập cAMP bất hoạt bơm proton.
Trên tế bào biểu mô bề mặt prostaglandin E2 qua thụ thể EP3 kích họat 2 phản ứng đồng thời : tiết chất nhày và phóng thích HCO3- điều này giúp cho trong lớp nhày có pH trung tính so với lòng dạ dày pH=2. Điều gì xảy ra khi không còn prostaglandin dưới tác động của NSAIDs?
Trên tế bào thành chỉ còn đường hoạt hóa bơm proton gây tăng tiết H+ vào lòng dạ dày; trên tế bào biểu mô không còn cả chất nhày lẫn HCO3- có nghĩa là lòng dạ dày tiếp xúc với pH= 2.
Như vậy nếu chỉ dùng PPI chỉ có thể giảm tiết H+ nhưng rõ ràng không thể có lớp đệm trung tính, hệ quả của thiếu vắng prostaglandin có thể giải quyết bằng PPI??? Vậy thì câu trả lời chắc chẵn là không tối ưu.
Theo BS.Phùng Trung Hùng
