[pharmog] Question: Tại sao các nhóm thuốc lợi tiểu lại thường gây tăng acid uric máu, tăng đường huyết, tăng đề kháng insulin, tăng triglicerit, tăng LDL-C? Và sao carbonic anhydrase inhibitors không còn dùng để lợi tiểu trong khi nó tác dụng vào proximal tubule của ống thận nơi mà NaCl được tái hấp thu 65% và connecting tubule, cortical collecting tubule ?!?
Hề hề , trước hết mời bạn xem qua video thuốc lợi tiểu của mấy ông bên pharmog, xong rồi đọc tiếp ha:
[pharmog] Câu hỏi của bạn cho thấy một sự lẫn lộn ghê gớm về một thời đã qua trong nền Y học dựa trên triệu chứng tiếc thay những điều này vẫn còn được tin trong cộng đồng của chúng ta. Dĩ nhiên khi bạn đi tìm sự giải thích kể cả trong các textbook bạn chỉ thấy những giả thuyết hay chưa được biết rõ, điều này được phản ánh qua cách viêt của bạn “tại sao các nhóm thuốc lợi tiểu lại thường gây…” vấn đề ở chỗ sao lại “thường” mà không phải là “luôn luôn” sự kiện này chứng tỏ một thực tế là trong dân số được điều trị với thuốc lợi tiểu có đáp ứng khác nhau ở nhiều tiểu nhóm.
Vậy điều gì đã làm nên sự khác biệt này, đối với uric acid được bài tiết ở biểu mô ống thận qua Solute carrier family 2 , protein này được mã hoá bởi gene SLC2A9 trong quần thể có rất nhiều đột biến điểm tạo nên tính đa hình (single nucleotide polymorphism) trên gene này chỉ những đột biến gây giảm chức năng của carrier này khi cạnh tranh để được bài tiết giữa uric acid vs thuốc lợi tiểu mới gây tăng uric acid máu , những trường hợp đột biến ẩn (silent mutation) không bao giờ bị tăng acid uric cả.
Những trường hợp sau gặp trong Đái tháo đường loại II không phải do thuốc lợi tiểu gây ra mà do sự giảm nhạy cảm với insulin tại mô mỡ, do đó enzyme hormone sensity lipase không bị ức chế thuỷ phân triglycerides dự trữ trong mô mỡ điều này kích thích gan tạo ra những apolipoprotein cấu thành Low density Lipoprotein. Bạn có thể tham khảo thêm hình dưới:
Cuối cùng, các carbonic anhydrase inhibitor vẫn được dùng ở nước ngoài và chỉ bị lãng quên ở Việt Nam mà thôi , các thuốc này chỉ có thể dùng trong khoảng thời gian ngắn 1-2 tuần vì khi pH máu tiến về hướng acid, sẽ vô hiệu hoá các thuốc này.
Nguồn tham khảo:
http://www.healthline.com/health/diuretics#Overview1
http://www.webmd.com/hypertension-high-blood-pressure/guide/diuretic-treatment?page=2
Theo DS. Trung Hung Phung
